gevaren onderweg

Veel vluchtelingen begonnen de reis met weinig of geen informatie, “hopend op het beste” en “geen andere keuze hebbend dan te vertrekken” en besloten door te gaan, ook al realiseerden ze zich dat het moeilijker was dan ze zich hadden voorgesteld. Sommigen wisten dat het gevaarlijk was, maar beseften niet hoe groot de ontberingen en risico's waren. Slechts enkelen wisten waaraan ze begonnen maar hadden geen andere keuze dan het te ondergaan.

Smokkelaars leveren bovendien vaak onjuiste informatie aan over de duur van de reis en hoe ze er gaan geraken.

Vluchten vereist veel geld. Je dient niet enkel te overleven voor een lange periode maar dient meerdere smokkelaars veel geld te betalen. Zoals Sajid ook vertelt in zijn documentaire, ervaart hij meerdere push-backs. Hierdoor moet hij een grens soms tientallen keren opnieuw proberen over te steken.

Vaak zijn het familieleden die de reis proberen te bekostigen door land, juwelen en andere persoonlijke items te verkopen. Soms moeten ze geld lenen. Sommige proberen onderweg te werken om hun reis te bekostigen. De schulden kunnen oplopen tot 10.000 euro.

Vluchtelingen beginnen hun reis alleen of met familieleden en/of vrienden. Sommigen vonden onderweg vrienden. De meeste verliezen onderweg wel iemand. Sommige tieners die voor langere periodes reizen, zoals Sajid, zijn al van jongs af aan en voor lange tijd van hun familie gescheiden. Gescheiden geraken van een groep is altijd een bedreiging.

Veel vluchtelingen reizen zonder persoonlijke documenten. De meesten laten dit thuis achter uit angst voor deportatie, angst om ze te verliezen of omdat ze ze niet belangrijk vinden.

Hierdoor worden ze legaal onzichtbaar. Door deze onzichtbaarheid en de vele geweldplegingen van lokale overheden, hebben ze geen vertrouwen meer in de rechtshandhavingsinstanties. Bovendien heerst er een grote angst om teruggestuurd te worden en de reis opnieuw te moeten beginnen. Dit heeft als gevolg dat ze er vaak van weerhouden worden om misdaden en overtredingen tegen hen (succesvol) aan te geven.

Vele vluchtelingen dienen onderweg te werken om hun reis te bekostigen, hun schulden af te betalen, hun families thuis te onderhouden en te overleven. Vaak worden ze dan uitgebuit waarbij ze lange uren moeten werken voor heel weinig geld. Hier kunnen ze opnieuw weinig tegen doen omwille van de schrik teruggestuurd te worden (deportatie) en het gebrek van vertrouwen in de politie.

Hun bezittingen worden vaak door de grenspolitie in beslag genomen. Ook worden ze door roversbendes of de lokale bevolking overvallen, vaak ‘s nachts wanneer ze buiten moeten slapen.

Sommigen worden door hun smokkelaars vastgehouden tot de betaling van de reis betaald werd. Of ze worden gekidnapt door criminelen om vervolgens losgeld voor hen te vragen.

Zoals Sajid ook demonstreerden zijn veel vluchtelingenkampen niet goed onderhouden. De hygiëne is ver te zoeken en er wordt geen goed onderdak geboden tegen de verschillende weersomstandigheden. Veiligheid wordt ook niet gegarandeerd.

Vluchtelingen worden vaak uitgescholden en beledigd. Dit gebeurt vaak door de smokkelaars maar ook door de grenspolitie bij push-backs en de lokale bevolking.

De smokkelaars en grenspolitie vinden het vaak ook niet erg geweld te gebruiken.

Vanwege de kwetsbare situatie waarin vluchtelingen zich bevinden, is het ook niet ongebruikelijk dat er seksueel misbruik plaatsvindt. Hetzij door smokkelaars, hetzij door grenspolitie, hetzij door andere migranten. De smokkelaars kunnen het op hun beurt filmen en gebruiken om losgeld te vragen bij familieleden.

Drugsmisbruik kan op verschillende manieren voorkomen. Veel vluchtelingen gebruiken het zelf om hun reis en alle ellende die erbij komt kijken, door te komen. Sommige smokkelaars geven het aan de vluchtelingen met het voorwendsel dat het een magisch pilletje is dat je kracht geeft. Sommige smokkelaars laten vluchtelingen die geen geld hebben om de reis te betalen, drugs smokkelen.

Pogingen om illegaal de grens over te steken gaan gepaard met vele dagen wachten en/of lopen met kleine hoeveelheden voedsel en water en geen medische hulp direct beschikbaar in geval van verwonding of ziekte. Harde en veranderlijke weersomstandigheden, het oversteken van bergen en diep water, ruw slapen, uitputting, honger, dorst, lichamelijke verwondingen, koorts, malaria, huidziekten schurft en herhaalde blootstelling aan verschillende vormen van geweld eisen hun tol. Hoewel er veel gesproken wordt over lichamelijke gezondheidsproblemen, hebben velen ook last van hun geestelijke gezondheid. Vluchtelingen voelen zich vaak depressief, gestrest, bezorgd, moe en slecht gehumeurd en hebben het gevoel steeds “dingen te vergeten”.

Veel vluchtelingen zijn getuige geweest van moorden of hebben dode lichamen gezien. De dood kan het gevolg geweest zijn van verdrinking, verwondingen door vuurwapens en/of messen, drugs, honger, accidenten,... Sommige onder hen hebben dit zelf meegemaakt en hebben het ternauwernood overleefd.

Ondanks de vele trauma’s denken veel vluchtelingen nog steeds dat het beter is om hun reis verder te zetten gezien de ontberingen in hun land van afkomst.

Ze hebben hoge verwachtingen en hoop over het land van bestemming. Ze hopen er te kunnen studeren en werken en in vrede een leven op te bouwen. Ze hopen hun families financieel te onderhouden, hun schulden te kunnen afbetalen en een goed, gezond leven op te bouwen.