WHERE THE WIND COMES FROM

Tunesië ligt in Noord-Afrika, aan de Middellandse Zee. Het land heeft een lange en boeiende geschiedenis. In de oudheid was het het centrum van het Carthaagse Rijk, dat later werd veroverd door de Romeinen. Daarna kwamen er Arabische en later Ottomaanse heersers. In de 19e eeuw werd Tunesië een Franse kolonie.

In 1956 werd Tunesië onafhankelijk. De eerste president, Habib Bourguiba, voerde veel hervormingen door, maar hij regeerde ook streng. Later kwam Ben Ali aan de macht, die het land meer dan twintig jaar autoritair bestuurde.

In 2011 kwamen veel Tunesiërs in opstand tijdens de Jasmijnrevolutie. Ze wilden meer vrijheid en democratie. De president vluchtte het land uit, en Tunesië kreeg een nieuwe grondwet en vrije verkiezingen.

Toch blijft het leven voor veel mensen moeilijk. Er is veel werkloosheid, vooral onder jongeren, en de prijzen blijven stijgen. In 2021 nam president Kais Saied opnieuw meer macht naar zich toe, wat sommigen zien als een stap terug voor de democratie.

Het dagelijks leven in Tunesië verschilt per regio. In de steden is er meer werk en onderwijs, terwijl mensen op het platteland vaker in armoede leven. Tunesiërs staan bekend om hun gastvrijheid, vriendelijkheid en sterke familiebanden.

Een roadmovie (of road film) is een soort film waarin een reis met de auto, motor of ander voertuig een belangrijk onderdeel van het verhaal is. Tijdens die reis maken de hoofdpersonen vaak niet alleen een tocht door het land, maar ook een innerlijke reis: ze ontdekken iets over zichzelf, over hun leven of over de wereld om hen heen.

Belangrijke kenmerken:

• De reis staat centraal
  Het verhaal draait meestal om een tocht van de ene plek naar de andere. De reis is geen achtergrond, maar de kern van de film.

• Ontmoetingen onderweg
  De hoofdpersonen komen tijdens hun reis allerlei mensen tegen. Deze ontmoetingen zorgen voor nieuwe inzichten, conflicten of avonturen.

• Vrijheid en ontsnapping
  Vaak willen de personages ontsnappen aan hun gewone leven, regels of problemen. De open weg staat symbool voor vrijheid, verandering en zelfontdekking.

• Verandering van de personages
  Aan het einde van de film zijn de hoofdpersonen meestal veranderd – ze hebben iets geleerd of zijn op een andere manier gaan denken.

De Tunesische regisseur Amel Guellaty heeft onlangs haar speelfilmdebuut, Where the Wind Comes From, in première laten gaan op het Sundance Film Festival van 2025. De film biedt opvallende beelden en een meeslepend verhaal over vriendschap in een roadtrip-stijl, die de klassen- en culturele verschillen in Tunesië laat zien. De twee sterren – Eya Bellagha en Slim Baccar – spelen de beste vriendinnen Alyssa en Mehdi, die vanuit de hoofdstad Tunis naar het zuiden reizen naar het eiland Djerba om te kijken of Mehdi een kunstwedstrijd kan winnen. De prijs? Een reis naar Duitsland en, zo hopen ze, een ticket naar een beter leven. Een kort stukje interview uit de blog Hammer to Nail dat gaat over de cinematografie (fotografie).

Het eerste dat me opviel in je film was de precisie van je kadrering. Je film is prachtig gefotografeerd door cameravrouw Frida Marzouk. Kun je uitleggen waarom je zulke zorgvuldige – vaak bijna symmetrische – beelden hebt gekozen en hoe je met Marzouk hebt samengewerkt om dat te bereiken?

Amel Guellaty: Heel erg bedankt. Als fotograaf was het een van mijn doelen om dit soort films te maken. Ik ben dol op beelden en dat heb ik ook tegen mijn acteurs gezegd vóór de opnames. Ik zei: "Ik geef jullie al mijn tijd tijdens de repetities, want al mijn tijd op de set is voor het beeld. Dus je moet voorbereid zijn om te weten welke emotie je eruit moet halen, want ik kan me samen met jullie voorbereiden, maar het is te ingewikkeld om het beeld zo minutieus voor te bereiden als ik wil, vóór de opnames. Ik moet het tijdens de opnames doen." Dus dat is wat ik doe. Ik repeteer veel met de acteurs en als ik dan aankom, besteed ik mijn tijd aan het opzetten van een goed shot. Beeld is echt een passie voor mij.

En ik kwam met een boek aan tijdens de opnames. Frida zei zoiets van: "Oh mijn god, wat is dit?" "Dit zijn mijn referenties!" (lacht) En mijn referenties gaan van Ida tot Pulp Fiction tot Aziatische films... overal. Maar ik heb een referentie voor elk shot in de film en ik heb een storyboard voor elk shot in de film. En wat ik wilde, was niet de roadtrip-regel volgen, waarbij je de handheldcamera pakt en weggaat. Ik wilde in plaats daarvan de verbeelding ingaan en naar het realistische deel gaan en echt georganiseerde beelden creëren in de chaos van Tunesië. Het is ook mijn esthetiek. Ik hou van dit soort beelden.

De film is met zorg in beeld gebracht. Hoeveel verschillende soorten unieke scènes kan je bespeuren? Hoeveel verschillende cameraperspectieven merkte je op?

(Close up, in de auto, buiten de auto, alleen in de woestijn, zwevend boven het landschap, in de club, ’s nachts, in een kamer, dialoog met meerdere mensen, in een expositieruimte, …)

Leerlingen mogen 3 scènes die ze zich herinneren uitkiezen en tekenen zoals in een storyboard.

Welke beelden zou jij in een trailer plaatsen? Welke scènes zijn aantrekkelijk voor het oog? Welke scènes herinner je je?  Welke beelden representeren de film?

Leerlingen worden uitgenodigd om enkele screenshots te maken van de film. Ze worden uitgenodigd om aan de hand van 3 beelden het verhaal na te vertellen.

Amel is ook modefotografe en maakt commerciële mode films voor ondermeer Dior.

https://www.guellatyamel.com/videos-1/v/dior-x-mille

Mehdi en Alyssa dromen ieder op andere wijze van het verre Europa. Mehdi tekent veel, mengt portretten van ondermeer Alyssa met fantasie. Alyssa doet dit in het echt, zo dagdroomt ze allerlei wezens en dingen die gebeuren. (Zo stijgt ze op in de club)

De verbeelding neemt het beeld soms over. 

Amel Guellaty, geboren in 1988, is een Tunesische regisseur en fotograaf. Na haar rechtenstudie aan de Sorbonne begon ze in de filmindustrie te werken als assistent bij verschillende speelfilms, zoals "Après Mai" van Olivier Assayas, "Foreign Body" van Raja Amari en "La Blessure" van Abdellatif Kechiche.

Bekijk de website.

Wat valt je op bij haar fotografie?

Wat vertellen de beelden jou?
Wat zijn de thematieken die ze benaderd?

Wat doet dit met jou?

De titel van de film luidt “where the wind comes from.” Vertalingen zijn moeilijk, ze onthullen niet alle lagen van een zin of van een gedicht. In het Arabisch betekent ‘hawa’ bijvoorbeeld naast ‘wind’ ook ‘liefde’. Zo kan je alleen maar raden wat de diepere betekenis is van de dingen die Alyssa en Mehdi beiden uitspreken in het Arabisch. De ondertiteling op Vimeo is Nederlands. Af en toe wordt er Frans gesproken en 1 zinnetje in het Spaans.